Silnik

Skrzynia biegów
 Motocykle Mz ETZ zostały wyposażone w skrzynie biegów o pięciu przełożeniach. Fokta pochodzi od Mz TS 250/1 ale kostrukcja jest taka sama dla Mz ETZ 250/251Takie rozwiązanie dobrze sprawdza się w drodze. Łatwo zauważyć wyższość skrzyni 5-ięcio biegowej nad starymi 4-ero biegowymi. Moc i moment obrotowy zostają lepiej wykorzystywane podczas jazdy, ponadto 5-tka może służyć jako nad-bieg w długiej trasie redukując zużycie paliwa nawet poniżej 3,5 l/100 km (utrzymywanie stałej prędkości 85-90 km/h). Dosyć niskie skoki biegów są zestrojone z układem korbowym, który w motocyklu ETZ jest szybkobieżny. Wszystko to razem daje w rezultacie doskonałe przyśpieszenia prawie na wszystkich biegach.

W normalnym okresie eksploatacji skrzynia biegów nie sprawia problemów, to też nie zagląda się do niej często. Jednak przy większym przebiegu stają się odczuwalne zmiany opory dźwigni przełączającej biegi. Jest to wynikiem ścierania się powierzchni mechanizmu zmiany biegów, wycierają się wodziki. W moim przypadku pierwszą oznaką zużycia były problemy z redukcją biegów(w dół). Bywały takie momenty, że musiałem się zatrzymać i minutami kopałem w dźwignie, aż zeszła(piąty bieg). Aby zapobiec przedwczesnemu zużyciu tego mechanizmu radę nie używać dużej siły do przełączania biegów, nic nie pomoże jednak przy granicznym zużyciu części. Nie bez znaczenia jest też ustawienie luzu sprzęgła i jego zużycie. Jeżeli remont okaże się konieczny, to polecam od razu wymianę łożysk w skrzyni. W czasie prac przy silniku żaden z wałków skrzyni nie może się przesunąć(uderzenie młotkiem przez tuleję). Poprzednia uwaga dotyczy również czynności zakładania zębatki łańcucha napędowego, odradzam mocne uderzenia w wałek.

 Montaż, demontaż i części(w dużym uproszczeniu) Do napisana na ten temat skłoniło mnie poszeżenie wiedzy praktycznej z zakresu prac ze skrzynią biegów w motocyklu ETZ 250/251.

 Zaraz po rozpoowieniu silnika mogą pogubić się różne podkładki jak i tarcza rozdzielająca olej w kanałach olejowych układu korbowego. Skrzynie wyjmujemy w całości, po podgrzaniu karteru. Dopiero po ułożeniu na czystej powierzchni można zabrac się za ściągania poszczegulnych trybów. Należy zwrócić uwagę na łożyska igiełkowe umieszczone na jednym z końców każdego z wałków, inaczej wszystko się rozpadnie. Ważne aby poszczególne łożyska i podkładki poukładać w sposób identyczny jak były zamontowane, inaczej moga nie trafić już na swoje miejsce a to może być szkodliwe. Koniecznie należy sprawdzić i przedmuchać otwory olejowe dla kół biegu 2 i 3.

 Części. Jako wszystkie tryby, wałki i łożyska należy stosowac oryginalne produkty, inaczej możemy długo nie pojeździć. Dobierająć nowe łożyska(np. SKF, FAG, DKF) nalezy posługiwać się oznaczeniamu starych łożysk, ponieważ w różnych źródłach doszukałem się innych łóżysk. Dodatkowo łożyska wałka zdawczego od strony zębatki powinno mieć osłonę z koszyka plastykowego lub inną, aby utrudnić wypływ oleju gdy mamy nieszczelny simmering. Łożyska montujemy dopiero po podgrzaniu gniazd karterów.

 Za przełaczanie biegów odpowiedzialny jest mechanizm, który składa sie m.in. z: wałka krzywkowego, wodzików i prowadnicy, zatrzasku z sprężyną i dźwigni przełączającej. Najważniejszą pracę wykonują wodziki i wałek krzywkowy.
Wodzik 010 – odpowiedzialny za biegi 1 i 3
Wodzik 011 – odpowiedzialny za biegi 4 i 5
Wodzik 012 – odpowiedzialny za bieg 2
Dodantkowo przy oporach podczas zmiany biegów nalezy się przyjżeć tzw. gwieździe umieszczonej na końcu wałka krzywkowego, czy ma ona dobre osadzenie, nie jest wytarta i dobrze przylega do niej kółko zatrzasku. Uwaga! Dokładnie i mocno dokręcić(można użyć farby na gwint) śrubę na zakończeniu wałka krzywkowego! Kiedyś mi się odręciła i sprężyna zatrzasku wpadła między zabierak sprzęgła i koło napędowe skrzyni! Używając papieru ściernego można usunąć widoczne zadziory i nadszarpnięcia w rowkach wałka krzywkowego, pozwoli to na płynne przełączanie biegów.

 Montaż. Przed montażem, wszystkie części muszą być oczyszczone, tryby musza być na wałkach a wodziki osadzone w wałku krzywkowym i trybach przesównych. Podgżrewmy kartery i wkłądamy całą skrzynię do lewej połówki karteru. Zwaracamy uwagę na prawidłowe ułożenie podkładki ustalającej właczenie biegu jałowego dla wyłacznika. Po nałożeniu drugiego karteru ustalamy delikatnie położenie wałków w którym nie występuje blokowanie i sprawdzamy działanie skrzyni biegów(wszystkie biegi).